ORIENTEREN ZONDER KOMPAS - basisvaardigheden

Weet het noorden te bepalen zonder daarbij een kompas te gebruiken.

BOMEN

Nederland heeft een zeeklimaat. Dat betekent dat de wind meestal vanuit de zee over Nederland waait, vanuit het zuidwesten. Veel bomen zijn aan de zuidwestkant groener dan aan de andere kant. Dit komt omdat de wind (en dus ook de regen) vaak vanuit die richting tegen de boom waait.

Op de natte kant van de boom groeit vaak een laagje mos. Aan de groene kant ligt dus het zuidwesten! Nu je dit weet kan je dus (ongeveer) alle windrichtingen bepalen met behulp van een boom. Kijk wel even of andere bomen ook het mos aan dezelfde kant hebben zitten en of ze niet te dicht tegen elkaar staan (anders kan de regen er niet goed bij).

ZON

Op de zon kan je je heel erg goed oriënteren. De zon komt op in het oosten en gaat onder in het westen. Dus om 12 uur 's middags staat de zon in het zuiden. (Let op: dit klopt alleen in wintertijd! In zomertijd staat de zon om 1 uur 's middags in het zuiden.)

STERREN

Alle sterren "draaien" 's nachts om de poolster heen. De poolster is dus de enige ster die altijd op dezelfde plaats staat, en dus de enige ster waarmee we ons kunnen oriënteren. De poolster staat altijd in het noorden! Dat is dus heel makkelijk... Maar dan moet je wel weten welke van al die sterren de poolster is.

Het makkelijkste is het om eerst de "grote beer" of het "steelpannetje" te zoeken. Dit is een duidelijk herkenbaar sterrenbeeld. De "grote beer" is 's nachts ook altijd te zien (als het niet bewolkt is natuurlijk) en dit sterrenbeeld draait om de poolster heen, net als alle andere sterren (zie plaatje).

Het kan dus zijn dat het steelpannetje "op de kop" staat. Heb je dit sterrenbeeld gevonden, ga dan ongeveer 5 maal de afstand tussen de laatste twee sterren (die de zijkant van het "pannetje" vormen) naar "boven". Als het goed is kom je dan uit bij de poolster.